Dr. Nil Sarıçiçek

5 Yaş: Çocuğunuzun Gelişimi

5 yaşındaki çocuğunuzda beslenme, diş bakımı, fiziksel/dil/sosyal gelişim, okula hazırlık ve okul korkusu, televizyon alışkanlıkları ve güvenlik konularında rehber.

Randevu talebi oluştur

Beslenme

Artık çocuğunuzun sevdiği ve sevmediği gıdalar belirlenmiştir. Sağlıklı, besleyici öğün ve ara öğünlerle gereksinimlerini karşılamasını sağlayın. Kahvaltı öğününü atlamasına izin vermeyin, kahvaltı alışkanlığı kazandırın. Yemek saatleri ailenin bir araya geldiği huzurlu zamanlar olmalı ve çocukta iyi anılar bırakmalıdır; yemekleri TV karşısında yemeyin. Büyümesine katkısı olmayan, gereksiz kalori içeren gıdalardan çocuğunuzu uzak tutun. İyi beslenme alışkanlıklarıyla çocuğa örnek olun. Gıda seçiminde ve yemek hazırlığında yardım etmeyi çoğu çocuk zevkle yapar; işin içine katıldığında daha zevkle de yiyecektir.

Dişleri

Süt dişleri dökülmeye başlayabilir. Diş bakımının önemini vurgulayın ve iyi bir örnek oluşturun; en azından sabah ve akşam diş fırçalamasını sağlayın. Diş macununu az miktarda kullanın, tüpten yemesine izin vermeyin. Diş fırçalarken, özellikle azı dişlerini temizleyip temizleyemediğini kontrol edin. Dişe yapışan abur cuburlar vermeyin. Diş hekimiyle tanıştırın, gereksiz korkulara yol açacak davranışlardan kaçının.

Fiziksel Gelişimi

5 yaş çocuğu neler yapabilir?

Parmak ucunda yürüyebilir, üç tekerlekli bisikleti iyi kullanır, kalemi iyi kullanır. 10 veya daha fazla küpten kule yapabilir, dişlerini fırçalayabilir. Şakaları sever. Kendisi giyinir, ancak düğme ve bağcıklarda yardım ister. Daire, üçgen, artı gibi şekilleri kopya edebilir. Üç veya daha fazla parçadan oluşan insan resmi çizebilir. Ev işlerine ufak çapta yardım edebilir.

Öğrenmesini nasıl desteklersiniz?

  • Boyama, kesme, yapıştırma içeren el işleri yaptırın.

  • Hayal gücüne dayalı oyunları destekleyin.

  • Fiziksel egzersize dayalı oyunlar oynatın.

  • Küplerle, Legolarla kuleler, evler inşa etmesini sağlayın.

  • Kendi kendine giyinmesini destekleyin.

  • Kır gezileriyle doğayı tanımasına yardım edin.

Dil Gelişimi

Neler yapabilir?

Saymaya başlar, temel renkleri bilir, bazı basit kelimeleri açıklayabilir. Harfleri tanıyabilir, bozuk paraları tanıyabilir. Şarkı söyler, basit öyküler anlatır. Benzer ve zıt kavramlarını anlar.

Çocuğun dil gelişimini nasıl desteklersiniz?

Ona kitap okuyun, birlikte şarkılar söyleyin, renkleri gösterin, saymayı oyunlarla öğretin.

Sosyal ve Duygusal Gelişimi

Anaokuluyla birlikte yeni beklentiler ve kurallarla tanışır. Diğer çocuklarla birlikte oyunlar oynar, paylaşabilir. Vücudunu merak eder, diğer çocukların veya kardeşlerinin yaptığı şeyleri yapmak ister. Kendi cinsiyetini bilir, bebeklerin nereden geldiğini merak edip sorabilir. Doğru, yanlış gibi kavramları öğrenir. Kendi duygularını kelimelerle daha iyi anlatabilir. Kolayca utanır, yanlış davranınca suçluluk hisseder. Oyun sırasında daha yaratıcıdır, hayalle gerçeğin farkını henüz tam ifade edemez. Ailece yapılan aktivitelerden hoşlanır.

Çocuğun sosyal ve duygusal gelişimi için neler yapabilirsiniz?

  • Okuldaki aktivitelere katılımını destekleyin.

  • Yaşıtlarıyla oynayacağı, enerjisini boşaltabileceği fırsatlar yaratın.

  • Vücuduyla ve bebeklerin nasıl olduğuyla ilgili sorularına anlayacağı, basit ve dürüst yanıtlar verin.

  • İyi davranışlarını takdir edin, böylece bu davranışlar kalıcı olacaktır.

  • Günlük yaşadıklarını, duygu ve düşüncelerini paylaşmasına fırsat verin.

Disiplini

  • Koyduğunuz sınırlar konusunda kararlı ve tutarlı olun.

  • İyi davranışlarını övün, takdir edin.

  • Onu başkalarının yanında eleştirmeyin.

  • Doğru ve yanlış davranışların neler olduğunu öğretin.

  • Oyun sırasında kurallara uymasını isteyin.

Okula Hazırlığı

Okula hazır olduğunu nasıl anlarsınız?

Düz çizgi çizebiliyorsa, bir üçgeni kopyalayabiliyorsa, tek ayak üstünde 10 saniye dengesini koruyabiliyorsa, erişkin cümle yapısıyla konuşuyorsa, diğer çocuklarla sorunsuz oynuyorsa, yarım gün evden uzak kalabiliyorsa ve üç bölümlü bir emri yerine getirebiliyorsa; fiziksel, zihinsel ve sosyal açıdan okula başlamaya hazır demektir. Okul öncesi dönemde sık sık okuldan, orada yapacağı güzel şeylerden bahsedin. Başlamadan önce okula götürün ve etrafı tanımasını sağlayın. Okul ihtiyaçlarını birlikte satın alın; çoğu çocuk için bu alışveriş oldukça keyifli bir süreçtir.

Okul Korkusu

Okula başlama, 5 yaş çocuğu için önemli bir basamaktır. Uygun bir hazırlık yapıldığında, önceden yuva deneyimi olmayan çocuklar bile anasınıfına kolay uyum sağlar. Ancak bazı çocuklarda okul korkusu görülebilir; bu durum aşırı endişe, gerginlik, karın ağrısı, kusma, iştahsızlık, yorgunluk, uykusuzluk gibi belirtilere neden olabilir. Bununla karşılaştığınızda çocuğunuzla konuşarak korkusunun nedenini anlamaya çalışın. Çözülmesi gereken somut bir problem yoksa okula gitmesi konusunda kararlı olun; ertelemek sadece durumu daha da zorlaştıracaktır.

Nasıl yardım edebilirsiniz?

  • Çocuğunuza karşı dürüst olun, okulla ilgili sorularına gerçekçi cevaplar verin.

  • Önceden öğretmenle tanışın.

  • Okula başlamayı büyüme sürecinin bir parçası olarak değerlendirin.

  • Çocuğunuzun gösterdiği iyi davranışları övün.

  • Okula uyumunu veya başarısını başkalarıyla kıyaslamayın.

  • Okul saatleri dışında birlikte zaman geçirin, onu dinlemeye zaman ayırın.

Televizyon

Aşırı televizyon izlemenin çocuklar üzerindeki olumsuz etkisi iyi bilinmektedir; bunu engellemek anne babanın sorumluluğundadır. TV bağımlısı olan çocuklar fiziksel aktiviteye ve arkadaşlarla oyuna daha az zaman ayırır, daha kilolu olma eğilimindedir. İzledikleri reklamlardaki zararlı ürünleri tüketerek kötü beslenme alışkanlıkları kazanabilirler. Bu çocuklarda şiddete eğilim ve kötü alışkanlıklar daha sık görülür.

Anne babalara düşen görev, çocuğun TV karşısında geçirdiği süreyi kısıtlamak, TV izlerken yanında olup gerekli açıklamaları yapmak ve boş zamanlarını değerlendireceği başka alanlara yönlendirmektir. Ne söylersek söyleyelim, çocuklarımız özellikle bizim davranışlarımızdan etkilenir; televizyon izleme konusunda da onlara iyi örnek olmalıyız.

Güvenliği

5 yaş çocuğu artık daha çok şeyi kendi başına yapmayı öğrenmektedir, fakat güvenliğini sağlamada halen desteğe ihtiyacı vardır; henüz tehlikeyi tam değerlendiremez.

  • Güvenli bisiklete binebileceği yerleri gösterin, işlek cadde ve sokaklarda bisiklete binmesine izin vermeyin; başına kask giymesini sağlayın.

  • Yaya geçidinden karşıdan karşıya geçmeyi öğretin.

  • Arabada emniyet kemeri bağlamadan yolculuk etmesine izin vermeyin; ön koltukta yolculuk etmesine izin vermeyin.

  • Hareket halindeyken aracın kapılarını kilitli tutun.

  • Ateşle, kibritle oynamamayı öğretin; bunları ulaşamayacağı yerlerde tutun.

  • Yalnızken yüzmesine veya suyun yakınında oynamasına izin vermeyin.

  • Asla çocuğu evde yalnız bırakmayın.

  • Yabancı hayvanlarla oynamamasını, onları kızdırmamasını öğretin.

  • Size ulaşabileceği bir telefon numarasını öğretin.

  • Yabancılarla bir yere gitmemesini öğretin.

Sorularınızı birlikte değerlendirelim.

Randevu al
5 Yaş: Çocuğunuzun Gelişimi | Uzm. Dr. Nil Sarıçiçek – Çocuk Doktoru Kadıköy