Diyabetle Yaşamak
Diyabet, yaşam boyu sürecek bir uğraştır; ancak çocuk bu süreçte yalnız değildir. Sağlık ekibi her zaman yardıma hazırdır, fakat diyabeti en iyi tanıyan ve yöneten kişi zamanla çocuğun kendisi olmalıdır. Bu nedenle diyabetle ilgili bilgi edinmek, düzenli doktor kontrollerine gitmek ve önerilere uymak önemlidir. Günlük yaşam düzenini bozmadan spor, oyun ve okul faaliyetlerinin yanında insülin, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizin de sürdürülmesi gerekir. Diyabetle yaşamayı öğrenen çocuklar her tür sporu yapabilir, istedikleri mesleği seçebilir ve toplumda başarılı bireyler olarak yer alabilirler.
Tedavi Nasıl Uygulanır?
Diyabet, pankreasın "insülin" adlı hormonu yeterince üretememesi sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle insülin, günde birkaç kez yapılan enjeksiyonlarla vücuda dışarıdan verilerek kan şekerinin yükselmesi engellenir. Pankreas insülini yemeklerin miktar ve zamanına göre salgıladığından, insülin kullanırken de yemek düzenine ve miktarına dikkat edilmesi gerekir. İnsülin tek başına yeterli olmadığından, doğru planlanmış beslenme (diyet) ve düzenli egzersiz tedavinin ayrılmaz parçalarıdır.
Evde Diyabet Takibi
Kan şekeri, açlıkta veya tokluk döneminde günün farklı saatlerinde düzenli olarak ölçülmelidir; bazı günler 4 veya daha fazla ölçüm gerekebilir. Ölçüm sonuçları düzenli kaydedilmeli ve doktor kontrollerinde gösterilmelidir. Kan şekerinin iyi kontrol edilmesi, uzun vadede göz, böbrek ve sinir sistemiyle ilgili komplikasyonlardan korunmayı sağlar.
Kan şekeri birkaç kez yüksek çıktığında veya her sabah aç karnına, idrarda keton bakılmalıdır. Keton, vücutta insülinin yetersiz olduğu durumlarda ortaya çıkan ve hücre açlığını gösteren asidik bir artık maddedir; keton pozitifliğinin sürmesi ketoasidoz adı verilen ve komaya kadar ilerleyebilen ciddi bir tabloya yol açabilir. Keton çıkıyorsa egzersiz yapılmamalı, doktora haber verilmeli ve insülin dozu kan şekerine göre ayarlanmalıdır.
Beslenme ve Egzersiz
Büyüme çağındaki her çocuğun yaşına uygun enerji alması gerekir; diyet uzmanı yaşa özgü bir liste hazırlar ve bu liste her yıl güncellenir. Egzersiz, insülinin kan şekerini düşürmesine yardımcı olur; okuldaki beden eğitimi derslerine düzenli katılım önerilir. Yoğun spor günlerinde doktorla görüşülerek insülin dozu önceden azaltılabilir. Egzersiz sırasında oluşabilecek kan şekeri düşüklüğüne (hipoglisemi) karşı yanında her zaman meyve suyu veya şeker bulundurulmalıdır. İdrarda keton varken egzersiz yapılmamalıdır.
Doktor Kontrolleri
Sağlık ekibiyle belirli aralıklarla görüşülmeli ve evde tutulan kan şekeri kayıtları mutlaka gösterilmelidir. Kontrollerde boy, kilo ve tansiyon ölçümü; 3 ayda bir kanda HbA1c ölçümü (son 3 aylık ortalama kan şekeri kontrolünü gösterir, hedef aralık genellikle %5-7'dir); idrarda şeker, keton ve mikroalbumin bakılması; göz, sinir ve kalp muayenesi; gerektiğinde diyetisyenle yeniden düzenleme yapılır. Diyabet tedavi ekibi yol gösterir, ancak diyabeti günlük olarak kontrol altında tutan çocuğun kendisidir.
Sorularınızı birlikte değerlendirelim.
Randevu al
