Henoch-Schönlein Purpurası Nedir?
Henoch-Schönlein purpurası (HSP), önce cilt ve eklem bulgularıyla, ardından sindirim sistemi ve böbrek bulgularıyla seyredebilen, çocuklarda en sık görülen vaskülitik (damar iltihabı) sendromdur. IgA tipi bağışıklık kompleksi hastalığı olan HSP, kılcal damarları, venülleri ve arteriyolleri etkileyen küçük damar vaskülitidir.
Tipik olarak cilt, bağırsak, böbrek ve eklemleri tutar; kış ve ilkbahar aylarında daha sık görülür. En sık 4-5 yaş civarında ortaya çıkar ve erkeklerde biraz daha fazladır. Ülkemizde çocukluk döneminde en sık görülen vaskülit HSP'dir. Olguların yaklaşık üçte birinde grup A streptokok enfeksiyonu ile ilişki tanımlanmıştır; bazı diğer enfeksiyonlar, aşılar ve ilaçlarla da nedensel bağlantı bildirilmektedir.
Tanı Kriterleri ve Bulgular
Uluslararası sınıflamaya göre HSP tanısı için "palpabl purpura" (elle hissedilen, deriden kabarık döküntü) mutlaka bulunmalı ve aşağıdaki bulgulardan en az biri buna eşlik etmelidir:
Yaygın karın ağrısı
Doku örneğinde (cilt, böbrek vb.) IgA depolanmasının gösterilmesi
Akut artrit veya eklem ağrısı (artralji)
Böbrek tutulumu bulguları (kanlı idrar ve/veya protein kaybı)
Cilt tutulumu genellikle simetriktir ve alt bacaklarda kabarık döküntü şeklinde başlayıp hızla purpuraya dönüşebilir; el-ayak sırtında ve yüzde lokalize şişlik görülebilir. Eklem tutulumu hastaların yaklaşık %70'inde görülür ve kalıcı hasar bırakmaz. Sindirim sistemi bulguları (şiddetli karın ağrısı, kusma, nadiren bağırsak invajinasyonu) hastaların %50-70'inde görülür ve genellikle döküntüyü izler.
Böbrek Tutulumu
HSP'de asıl morbidite kaynağı, hastalığın ilk birkaç haftasında ortaya çıkan böbrek tutulumudur. Olguların %30-70'inde hafif kanlı idrar ve protein kaybı görülürken, %1-5'inde kronik böbrek yetersizliği gelişebilir. Böbrek tutulumu genellikle ilk 3 ay içinde ortaya çıkar. Devam eden idrar bulguları, böbrek fonksiyon bozukluğu veya yüksek tansiyon varlığında mutlaka çocuk nefroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Genel olarak küçük çocuklarda hastalığın seyri iyidir. Geniş hasta gruplarına dayalı çalışmalarda böbrek tutulumu oranı yaklaşık %20, uzun dönem böbrek sağkalımı ise neredeyse %100 olarak bildirilmektedir. Bazı çocuklarda tamamen düzelen bulgular yıllar sonra tekrarlayabilir.
Tedavi
Tedavi temel olarak eklem ve karın ağrısı gibi bulguları hafifletmeye yönelik destek tedavisidir. Bu amaçla parasetamol veya nonsteroid antienflamatuar ilaçlar kullanılabilir. Şiddetli sindirim sistemi bulguları olan hastalarda kortikosteroid tedavisi semptomları hızla geriletebilir; ancak dozun aniden azaltılması veya erken kesilmesi alevlenmeye yol açabilir. Böbrek tutulumu ağır olan seçilmiş olgularda daha güçlü immünosüpresif tedaviler gerekebilir. Tedavi kararı mutlaka çocuk nefroloji ve romatoloji uzmanlarınca değerlendirilerek verilmelidir.
Sorularınızı birlikte değerlendirelim.
Randevu al
