Dr. Nil Sarıçiçek

İshal ve Su Kaybı (Akut Gastroenterit ve Dehidratasyon)

Akut gastroenterit çoğunlukla virüs veya bakterilerin neden olduğu, ishalle seyreden ve genellikle kendiliğinden düzelen bir hastalıktır; tedavinin temeli sıvı-elektrolit dengesinin korunmasıdır.

Randevu talebi oluştur

Akut Gastroenterit Nedir?

Akut gastroenterit, mide ve bağırsakların iltihabıdır. Ana bulgusu ishaldir; buna bulantı, kusma, ateş ve karın ağrısı eşlik edebilir. 14 günden kısa süren ishal akut ishal olarak tanımlanır.

Genellikle bir virüs veya bakteri, daha nadiren bir parazit tarafından oluşturulur. Hastalık, etkeni içeren dışkıyla bulaşmış yiyecek veya içeceklerin tüketilmesi ya da kirli ellerin ağza götürülmesiyle bulaşır. Virüs kaynaklı ishalde dışkıda kan görülmezken, bazı bakteriler kanlı-sümüksü, bazıları ise sulu bir ishale yol açabilir.

Dehidratasyon (Sıvı Kaybı) Nedir?

Dehidratasyon, vücuttan aşırı su-sıvı kaybı olmasıdır ve bebekler ile küçük çocuklarda daha sık görülür. İshal, kusma ve ateşle oluşan sıvı kaybı, vücudun elektrolit (tuz ve mineral) dengesini de bozabilir. Hafif dehidratasyonun ilk belirtisi susamadır. Sıvı kaybı arttıkça dudak ve ağız kuruluğu, uykuya eğilim, gözyaşı azalması, gözlerde çökme, nabızda hızlanma, el-ayaklarda soğukluk ve idrar miktarında azalma eklenebilir. Ağır dehidratasyonda dalgınlık, tansiyon düşüklüğü, idrar çıkaramama ve şok görülebilir.

Tanı ve Tedavi

Hasta öyküsü ve muayene bulguları çoğunlukla tanı için yeterlidir. Bazı bakteriyel veya paraziter etkenlerin antimikrobiyal tedavi gerektirmesi nedeniyle, gerekli görülürse dışkı tetkikleri ve kanda tuz-mineral düzeyleri incelenebilir.

Akut gastroenteritlerin çoğu kendiliğinden düzelir ve tedavi genellikle destekleyicidir. Ateş için ateş düşürücüler kullanılabilir; ishal kesici ve kusma önleyici ilaçların kullanılması önerilmez. Bazı olgularda antibiyotik veya antiparaziter tedavi gerekebilir. Tedavinin temel ilkesi, sıvı-elektrolit dengesinin korunması ve beslenmenin sürdürülmesidir. Hafif-orta dehidratasyonda kayıp sıvı ve elektrolitler mümkünse ağızdan, hazır oral rehidratasyon sıvılarıyla yerine konmalıdır. Ağır dehidratasyonda veya ağızdan sıvı alınamadığında hastanede damardan sıvı tedavisi gerekir.

Seyri Nasıldır?

Akut gastroenteritli hastaların çoğu 10 günden kısa sürede tamamen iyileşir. Bununla birlikte, aşırı elektrolit kaybı havale (konvülsiyon) veya bağırsak hareketlerinin durmasına, aşırı bağırsak hareketleri ise bağırsak düğümlenmesine yol açabilir; bunlar uygun şekilde tedavi edilebilir durumlardır. Uzun süren elektrolit bozuklukları küçük bebeklerde beyin hasarına, aşırı sıvı kaybı veya mikrobun kan yoluyla yayılması ise şok ve ölüme yol açabilir. Bu nedenle çocuğun susuzluk bulguları açısından yakından izlenmesi önemlidir.

Sorularınızı birlikte değerlendirelim.

Randevu al
İshal ve Su Kaybı (Akut Gastroenterit ve Dehidratasyon) | Uzm. Dr. Nil Sarıçiçek – Çocuk Doktoru Kadıköy