Yenidoğan bebeğiniz, dış dünyaya uyum sağlamak için birkaç haftalık bir süreye ihtiyaç duyar. İlk haftalarda ne zaman ne yapacağını önceden kestiremezsiniz; bazı günler daha aktif, bazen sessiz olacaktır.
Yenidoğan bebek neler yapabilir?
Yenidoğan bebek çok ağlayabilir, huzursuzluk gösterebilir; solunumu düzensiz olabilir; aksırabilir, kusabilir; sık sık irkilebilir. Bebekler birbirine benzemez, her bebeğin farklı karakter özellikleri vardır. Bazı bebekler daha sakin ve uyumlu olur, gereksinimlerini kolayca tahmin edebilirsiniz; bazı bebekler ise zordur, beslenme ve uyku saatleri düzensizdir, sakinleştirilmeleri daha güçtür.
Emzirme
Kendiniz ve bebeğiniz için sakin, rahat bir yer bulun.
Bebeği kucağınızda yüzü size dönük olacak şekilde tutun.
Meme ucunu bebeğin yanağına veya alt dudağına değdirip ağzını açmasını sağlayın ve memeye tutturun.
Emerken sadece meme ucu değil, çevresindeki koyu renkli bölüm de bebeğin ağzı içinde olmalıdır; aksi halde emme, meme başında çatlaklara yol açar.
Emzirme bittiğinde bebek memeden ayrılmıyorsa, ağzına küçük parmağınızı vererek meme başını nazikçe çıkarın.
Her emzirmede bebeğin önce bir taraftaki sütü bitirmesini sağlayın, daha emmek istiyorsa öteki memeden verin.
Yenidoğan bebek, 24 saatte 8-12 defa, yani 2-3 saatte bir emmek isteyebilir; bu sıklık zamanla azalacaktır.
Emziren annenin meme başlarının temizliği için su kullanması yeterlidir.
Emzirmeler arasında göğüslerden süt akabilir; meme başlarını kuru tutmak için ped kullanmak gerekebilir.
Göğüsler şiş ve ağrılıysa ne yapmak gerekir?
Bebeği daha sık emzirin.
Ilık bir duş alın veya göğse ılık havlu uygulayın.
Göğüste hassasiyet, kızarıklık varsa veya grip olmuş gibi hissediyorsanız doktorunuzu arayın.
Gaz Çıkarma
Bebeğin emerken yuttuğu havayı çıkarması onu rahatlatacaktır. Emzirmenin ortasında ve sonunda gazını çıkarmak uygun olur, çünkü yuttuğu hava bebeği rahatsız ederek daha fazla emmesine engel olabilir. Gazını çıkarmak için bebeği omzunuzun üstüne veya kucağınıza yatırın ya da kucağınızda oturtun, usulca sırtına vurun veya sırtını sıvazlayın. Çoğu bebek gazını çıkarırken emdiğinin bir kısmını da geri çıkarabilir; bu gerçek bir kusma değildir, endişe etmeye gerek yoktur.
Göbeğin Bakımı
Enfeksiyon gelişimini önlemek için göbek kordonunu temiz tutmak gereklidir. Her bez değişiminde, alkol veya doktorunuzun önerdiği başka bir antiseptik solüsyona batırılmış bir kulak temizleme çubuğuyla kordonun özellikle tabanını silmelisiniz; bu işlem bebeğin canını yakmaz. Göbek düşene kadar bebeğin bezini, göbek kordonu dışarda kalacak şekilde aşağıdan bağlayın.
Alt Bakımı
Yenidoğan bebeğiniz günde 6-8 bez ıslatabilir (bu sıklık sonradan azalacaktır). Bazı bebekler günde bir kaka yaparken bazıları her emme sonrası yapar; her ikisi de normaldir. İlk günlerde koyu yeşil, siyah renkli olan gaita, sonraki günlerde sarı-yeşil, yumuşak kıvamlı bir şekle dönecektir (bebeğin yumuşak ve sulu gaita yapması normaldir, ishal anlamına gelmez). Mama ile beslenen bebekler daha kıvamlı gaita yapar.
Bez kirlenince hemen değiştirerek, bebeğinizin altını iyice temizleyerek pişikleri önlemiş olursunuz. Altında kızarıklık olursa temizleyip havada kurumaya bırakın; doktorunuzun önerdiği çinko oksit içeren kremlerden kullanabilirsiniz. Kız bebeklerde alt temizliğini mutlaka önden arkaya doğru yapın; ilk birkaç hafta beyaz bir akıntı olabilir, bu normaldir. Erkek bebeklerde sünnet derisini geriye çekip temizlemeye çalışmayın.
Giyim
Bebeği mevsim koşullarına göre, kendinizin nasıl bir giysiyle rahat edeceğinizi düşünerek giydirin. İnce bir tişörtle gezerken bebeği kışlık battaniyelere sarmayın; aşırı giydirme ve sarma bebeği huzursuz eder. Elleri ve ayakları genellikle soğuk olacağından, üşüyüp üşümediğini göğüs veya sırtından kontrol edin.
Güvenlik
Yenidoğan bebek bile hareket eder; asla kanepe, alt değiştirme masası gibi bir yerde yalnız bırakmayın. Yanından ayrılacaksanız ya yatağına koyun ya da bebeği de götürün.
Geniş kenarlı bir şapkayla bebeği güneşten koruyun.
Bebeğin yanında sigara içmeyin, içilmesine izin vermeyin; sigara dumanına maruz kalan bebeklerde solunum yolu ve kulak enfeksiyonu sıklığı artar.
Bebek kucağınızdayken veya emzirirken asla sıcak içecek içmeyin.
Yatırırken yüzüstü yatırmayın.
Başka bir küçük çocukla bebeği yalnız bırakmayın.
Boğulmayı önlemek için bebek yatağında yastık, büyük oyuncak, plastik poşet gibi şeyler bulundurmayın.
Araba yolculuklarında bebeğin yaş ve kilosuna uygun araba koltuğu kullanın. Araba hareket halindeyken, ağlayan bebeği sakinleştirmek veya emzirmek için koltuğundan almayın; gerekirse aracı durdurun. Bebeği asla arabada tek başına bırakmayın.
Gelişim
Yenidoğanın beş duyusu günden güne gelişmektedir. Başı büyük ve ağırdır, boyun kasları güçsüzdür, desteklenmesi gerekir.
Yenidoğan bebeğiniz neler yapabilir?
Karın üstü yatarken başını kısa süre kaldırabilir.
Oturtulursa başı düşer.
Yaklaşık 20 cm'lik bir mesafeyi görebilir.
En çok yüzlere ve parlak, kontrast renklere bakmayı sever.
Şiddetli sesleri duyar ve irkilir.
Sesinizi duymaktan hoşlanır; konuşarak onu sakinleştirebilirsiniz.
Tat ve koku alır, hisseder; annesinin kokusunu tanır.
Bebeğe destek olmak için siz neler yapabilirsiniz?
Bütün bebekler sevgi ve sıcaklığa gereksinim duyar. Onu kucaklayarak şımarttığınızı düşünmeyin; sık sık kucaklayın, sarın, sevginizi gösterin. Gereksinimlerini zamanında karşılayarak temel güven duygusunu geliştirin. Ağlayınca karşılık gören, sıkıntısı giderilen bebek hayata güvenli bir başlangıç yapar ve özgüven geliştirir. Tutarken elinizle başını destekleyin, yüzünüzü görebilmesi için bebeği yakın tutun, ona parlak ve kontrast renkli cisimler gösterin, onunla konuşun, ninniler ve şarkılar söyleyin.
Uyku
Bebeklerin uyku düzenleri farklılık gösterir. İlk aylarda genellikle günde 15-18 saati uykuda geçirir, 4 saatte kadar 30 dakika uyanık olabilir. Gece ve gündüz farkını bilmez (anne ve babalar için en zor kısım budur!). Zamanla belli bir uyuma ve uyanma düzeni oluşacak; gündüzleri 1-3 saat, geceleri 3-6 saat kadar uyumaya başlayacaktır. Bebek uyurken yan veya sırtüstü yatırılmalıdır.
Bebek gece sık uyanacağından, annenin de gece gündüz demeden bebek uyurken en azından dinlenmeye çalışması iyi olur. Bebeğin uykusu sırasında ev işlerini halletmeye çalışan ve gece de uykusuz kalan anne için bu tempoya dayanmak güçleşecektir. Gece ve gündüzün farkını anlaması için bebeğe destek olun: gündüz uyanıkken onunla oynayın, konuşun, uyaranlar sunun; gece ise mümkün olduğunca sessiz ve sakin olun, bebeği fazla uyarmayın, onunla oynamayın.
Ağlama
Ağlama, bebeğin sizinle iletişim kurma yoludur; buna üzülmeyin, bebekler henüz konuşamadıkları için ağlarlar. İlk haftalarda bebekler günde 2-3 saat ağlayabilir; hatta ilk 6-8 hafta boyunca ağlama giderek artabilir. Bazı bebekler uykuya dalmadan önce 10-15 dakika ağlar. Farklı nedenlerle farklı ağlamalar olabilir; zamanla bunları ayırt etmeye başlayacaksınız. Ancak her ağlamanın belirgin bir nedeni olmayabilir, bazen bebek nedensiz de ağlayabilir.
Bebeğin ağlamasına hemen yanıt verirseniz, sizin yanında olduğunuzu bilecektir; böyle davranarak bebeği şımartmış olmazsınız. Yenidoğan bebeğiniz ağlayınca; karnını doyurma, altını değiştirme, kucaklayıp sakinleştirme seçeneklerinin hepsini denediyseniz ve halen ağlıyorsa, bir süre yatağına koyup gözlem altında tutarak sakinleşmesini bekleyebilirsiniz. Zamanla hangi ağlamada ne yapmak gerektiği konusunda deneyim kazanacaksınız.
Sorularınızı birlikte değerlendirelim.
Randevu al
