Dr. Nil Sarıçiçek

Tam Olarak Ne Zaman Yaşlanmaya Başlıyoruz?

Ya bugün yaşadığımız bazı şikayetlerin kökü, yaşamın ilk dönemlerindeki sessiz deneyimlerde saklıysa?

Randevu talebi oluştur

İlgili Yazılar

2 yazı

Tam olarak ne zaman yaşlanmaya başlıyoruz? Menopozda mı? Yakın gözlüğünü ilk takmaya başladığımızda mı?

Gürültülü ortamlara tahammül edemediğimizde mi? Alışverişlerde elimiz artık bikiniden çok mayoya gittiğinde mi?

Ya size yaşlanmanın anne karnına düştüğümüz andan itibaren başladığını söylesem…

Ya bugün yaşadığımız bazı şikayetlerin kökü, yaşamın ilk dönemlerindeki sessiz deneyimlerde saklıysa?

2023 yılında yayınlanan “sağlık ve hastalık riskinin erken kökenleri: anne karnında, çocukluk ve ergenlik boyunca olumsuz maruziyetlerin ve biyolojik yaşlanmanın araştırılması gerekliliği” isimli makale yaşlanmanın ne zaman başladığına ışık tutmaya çalışıyor.

Makalede kromozomlarımızın uçlarını koruyan ve yaş ilerledikçe kısalan, kısaldıkça yaşlanma sürecinin hızlandığı yapılar olarak bildiğimiz telomerlerin annenin gebelikte yaşadığı yoğun stres, anksiyete/depresyon gibi hastalıklar, sosyoekonomik zorluklar, beslenme sorunları, şiddete maruz kalma , ebeveynler arası çatışma, çocuklukta kronik stres, ihmal ve kötü muamele, olumsuz çevresel maruziyetler gibi erken yaşam olumsuz koşullarının daha kısa telomerlere ve daha hızlı telomer kısalmasına yol açtığı gösterilmiş.

Bunun dışında bu makale çocuğun takvim yaşından bağımsız olarak hücrelerinin biyolojik olarak ne kadar “yaşlanmış” olduğunu anlatan bir gösterge olan epigenetik yaşlanma hızının, erken yaşam koşulları tarafından belirlenebildiğini de ortaya koymuş.

Yani çocuğunuzun takvim yaşı 8 olabilir ama yaşadığı olumsuz çevresel koşullar ya da anne karnındaki etkilenimleri düşünüldüğünde biyolojik yaşı daha ileride olabilir. Hatta tehdit, şiddet ve diğer olumsuz yaşam deneyimleri ile hızlanmış epigenetik yaşlanma arasında ilişki bulunmakadır.

Bütün bu bilgiler eşliğinde bizler çocuk sağlığına bakış açımızı değiştirebilir ve

Eskiden “Çocuğunuz sağlıklı mı?” diye soruyorduk,

Şimdi “Çocuğunuz sağlıklı yaşlanmaya hazır mı?” diye sorabiliriz.

Çünkü çocuk bugün tamamen sağlıklı görünse bile erken dönemdeki bazı olumsuz koşullar gelecekte hastalık riskini artırabilecek biyolojik değişiklikler oluşturmuş olabilir. Hastalığın klinik olarak ortaya çıkması ise yıllar hatta onlarca yıl sonra gerçekleşebilir. Bu nedenle biyolojik yaşlanmayı çocuklukta ölçmek, hastalık ortaya çıkmadan önce riskin izlenmesine olanak sağlayabilir.

Hastalıklarını tedavi etmek dışında sağlıklı erişkin yaşlarına ulaşmalarını sağlayabiliriz.

Ayrıca çocuklukta; uyku, beslenme, hareket, bağışıklık, metabolik sağlık, stres yönetimi, sosyal bağlar ve güvenli çevre gibi pek çok alanın bir arada değerlendirilmesi, gelecekteki sağlık kapasitesinin desteklenmesine, sağlıklı yaşlanmaya hazırlanmasına katkı sağlayabilir.

Çocukluk yaşlanmadan önceki dönem değildir, “çocukluk” yaşlanmanın biyolojik altyapısının kurulduğu dönemdir.

Sorularınızı birlikte değerlendirelim.

Randevu al
Tam Olarak Ne Zaman Yaşlanmaya Başlıyoruz? | Uzm. Dr. Nil Sarıçiçek – Çocuk Doktoru Kadıköy